Vera gaat zich namens SNV Tanzania vol enthousiasme inzetten voor WomenCraft. Dit is een fair trade onderneming voor vrouwen in het afgelegen westen van Tanzania. De organisatie is vorig jaar opgericht en binnen een jaar hebben 250 vrouwen zich al bij hen aangesloten om op traditionele wijze manden en placemats te maken. Hierdoor zijn de vrouwen in staat zelfstandig een inkomen te verwerven. Het resultaat is dat vrouwen er niet alleen zelf op vooruit gaan, maar ook hun familie en de gemeenschap. Vera gaat WomenCraft het komende jaar van advies voorzien over welke producten zij het beste naar de markt kunnen brengen, waarbij nadruk wordt gelegd op het vinden van verkoop mogelijkheden in de groeiende toeristische sector in Tanzania . Zij zal verschillende producten op de markt testen en het productieproces helpen professionaliseren. Ook worden in samenwerking met andere organisaties trainingen aan de vrouwen aangeboden, waardoor zij de kans krijgen om hun vaardigheden, zelfvertrouwen en zelfrespect te ontwikkelen. De ambitie is dat volgend jaar 500 vrouwen zich bij de organisatie kunnen aansluiten, een wereld van verschil!
Het World of Difference jaar is alweer voorbij, werkelijk voorbij gevlogen! ...en hebben we de Wereld Veranderd in dit jaar? Misschien niet de wereld, maar toch zeker wel een stukje wereld. Hoewel ik gedurende het afgelopen jaar veel bezig was met het behalen van lange termijns doelen, voelde het meestal alsof we 'in het moment' zaten. Nu is het tijd om de balans op te maken.
Leek het steeds alsof alles heel langzaam ging, nu blijkt dat we een grote sprong voorwaards hebben gemaakt. Om te beginnen zijn onze producten in Tanzania inmiddels verkrijgbaar in meerdere delen van het land, in de toeristische sector, maar ook door op expatriates gerichte winkels. Vorig jaar op dit moment hadden we nog niet één vaste klant, dus dat is echt iets waar we trots op zijn.
Bovendien hebben we inmiddels 333 Tanzaniaanse en Burundese vrouwen aan het werk bij WomenCraft. We hebben er bewust voor gezorgd om het aantal producenten niet te snel te laten groeien, zodat we er zeker van kunnen zijn om deze groep vrouwen ook echt van een inkomen te kunnen verzekeren. Veel vrouwen kunnen inmiddels een bijdrage leveren aan de kosten voor onderwijs van hun kinderen, hebben geinvesteerd in kippen of een geit, zijn als groep een extra handeltje begonnen, zodat zij niet alleen afhankelijk zijn van WomenCraft en het aantal bankrekeningen dat wordt geopend door de vrouwen neemt nog steeds toe. Ook is het duidelijk merkbaar dat de vrouwen meer zelfvertrouwen krijgen, en veel vrouwen kunnen zichzelf en hun familie een betere voeding te veroorloven. Langzaam aan nemen de vrouwen meer verantwoordelijkheid binnen de organizatie, door de administratie binnen de groep zelf te doen, en ook door bijvoorbeeld zelf de kwaliteitscontrole te doen.
Het feit dat er zo'n 75 Burundese vrouwen meedoen is geweldig, omdat het de harmonie tusssen beide bevolkingsgroepen bevordert. De kwaliteit van onze producten en ook het gehele productie process zijn met sprongen vooruit gegaan. Bovendien heeft een professionele product ontwerpster heel mooie nieuwe ontwerpen gemakt, die in 2010 op de markt komen. WomenCraft behoort inmiddels tot de top van handicraft producenten in Tanzania, iets waar we vorig jaar alleen konden dromen. Mede dankzij de Vodafone Netherlands Foundation zijn we zover gekomen, waarvoor nogmaals heel veel dank!
Terug op Zanzibar. De laatste keer dat ik hier was voor WomenCraft was februari. Het enthousiasme voor onze producten was toen hoog, en we verwachtten dat de bestellingen snel daarna binnen zouden stromen. Tot onze teleurstelling was dit niet het geval, en bleef het stil.
Nu de effecten van de economische crisis duidelijk merkbaar zijn in de toeristische sector in Zanzibar, en met mijn ervaring een half jaar geleden in gedachten wist ik niet goed wat te verwachten. Opnieuw waren de reacties erg positief, maar opnieuw plaatste nauwelijks iemand direct een bestelling. Dit keer stroomden de bestellingen echter al snel binnen nadat ik terug was in Dar es Salaam, een hele opluchting!
Veel bestellingen zijn niet alleen goed voor de leden van WomenCraft en voor de duurzaamheid van het project, het geeft onze staff ook de kans om meer ervaring op te bouwen, om het bestellings process soepeler te laten verlopen, en te leren van wat binnen en wat buiten onze controle valt. En hoe hier mee om te gaan, bijvoorbeeld als er vertragingen zijn, of als de klant niet helemaal tevreden is. Klanten service in Tanzania is niet bepaald wat wij gewend zijn in Nederland, maar onze klanten verwachten dit wel. Onze staff heeft hier geen ervaring mee, maar staat er helemaal voor open om te leren. De adviezen die ik vanuit Dar es Salaam stuur worden snel opgepakt, maar het blijft simpelweg moeilijk om de boodschap over te brengen zonder dat onze staff de kans heeft directe ervaring op te doen. Ik blijf dan ook hopen dat enkele van hen naar de kerst fairs in Dar es Salaam en Arusha kunnen komen in november.
Op Zanzibar heb ik opnieuw een ander project bezocht dat handgemaakte producten maakt. Opnieuw blijkt dat marketing van de producten een grote uitdaging is - de rode draad die alle projecten verbind. Maar ondanks dat veel projecten veel uitdagingen kennen, zijn ook de positieve effecten duidelijk te zien. Het project dat ik in Zanzibar bezocht, MOTO, werkt net als WomenCraft met vrouwen, en ook zij zien dat de vrouwen hun inkomen vaak besteden aan onderwijs voor hun kinderen en andere behoeftes binnen hun familie, en veel minder aan hun zelf.
De behoefte aan een ondersteunende of netwerk organisatie die soortgelijke projecten samen brengt blijkt groot, hopelijk kan mijn (bescheiden) onderzoek hier een bijdrage aan leveren!
Terug in Ngara, als altijd weer heel fijn om terug te zijn, om mijn collega's te zien en te spreken, en om de WomenCraft vrouwen weer te zien. Ik viel met mijn neus in de boter, omdat een dag na mijn aankomst de twee productie centra (gebouwd met de fondsen die we eerder dit jaar van de Amerikaanse Ambassade kregen) officieel geopend werden. Groot feest! WomenCraft leden die gebruik gaan maken van de centra droegen allemaal dezelfde kanga (die we dankzij een ander fonds, voor het Kanga Connection project, hebben kunnen geven). Vooral bij de opening van het tweede centrum was het groot feest. De locatie is min of meer direct op de grens van Burundi, en zo'n 60 Burundese vrouwen die eerder in vluchtelingen kampen in Ngara woonden maken nu deel uit van WomenCraft. Gezien de spanningen die soms tussen Tanzanianen in Ngara en Burundesen heerst is dit een goede kans om betere verhoudingen te creeeren.
Bij aankomst was er een groep Burundese drummers en dansers, een groep mannen die deze groep gevormd heeft toen zij nog als vluchtelingen in Tanzania woonden. Verder was er dans door vrouwen, door meisjes, jongens, en een koor. Veel speaches vanzelfsprekend, dat is erg belangrijk in Tanzania! De meerderheid van de bevolking in Ngara is christelijk, en de productie centra werden door de Bischop van Ngara geopend.
De eenheid onder de vrouwen is enorm gegroeid in het afgelopen jaar, en we zien dat veel vrouwen zelfverzekerder zijn geworden. Ze stellen vragen tijdens bijeenkomsten, spreken in het openbaar en zijn duidelijk trots op wat ze bereikt hebben.
De mannen in Ngara wachten met smart op een 'MenCraft', een gebrek aan werkgelegenheid is niet alleen voor vrouwen een issue, maar zeker ook voor mannen. Het aantal organisaties en projecten in Ngara neemt nog steeds af sinds de vluchtelingenkampen vorig jaar gesloten zijn. Initiatieven voor inkomens generende projecten zijn er, naast WomenCraft, niet. Voor de bestaande projecten is het moeilijk fondsen te vinden. Het is ironisch dat (grotere) ontwikkelings organisaties elkaar vaak opzoeken en op locaties willen zijn waar de infrastructuur enigszins ok is, wat betekend dat er in sommige gebieden in Tanzania ongelooflijk veel projecten zijn, en in Ngara, wat ver van de rest van Tanzania verwijderd is, nauwelijks iets gaande is, terwijl de behoefte enorm is.
Inmiddels zijn we ook hard aan het werk om de strategische planning voor de komende 18 maanden uit te werken. Een van de dingen die duidelijk is geworden is dat we in 2010 moeten proberen een export partner te vinden zodat we de productie van WomenCraft producten, en daarmee het inkomen van WomenCraft leden, kunnen laten groeien. De staigaires van deze zomer hebben een fantastisch productie plan uitgewerkt wat ons zal helpen het productie process meer te stroomlijnen.
Hoewel we onze eerste projecties voor een duurzaam en zelfstandig WomenCraft hebben moeten aanpassen, zijn we nog steeds optimistisch over de toekomst. Als we doorgaan zoals het afgelopen jaar, staan we binnen twee jaar compleet op eigen benen!
Een veelbewogen maand!
Aan het begin van de maand vertrok ik samen met twee vrienden van andere fair trade organisaties (Mama Masai en de Wonder Welders) met de auto naar Arusha, zo'n 800km rijden, om een grote touristen fair te bezoeken, Karibu Fair. Lange afstanden rijden in Tanzania is altijd een uitdaging, want hoewel de kwaliteit van de weg naar Arusha van redelijke is, is de rij-stijl van mede-weggebruikers over het algemeen iets minder. Ook kan er bijvoorbeeld plotseling een koe uit de bosjes duiken en besluiten de weg over te steken, terwijl jij daar net met 100km aan komt rijden (wat ook gebeurde). Een uitdaging dus die zich nog uitbreidde toen de auto oververhit raakte, en het bijvullen van de radiator maar even hielp, en we onderweg regelmatig moesten stoppen. Na 12 lange uren kwamen we uiteindelijk aan in Arusha. Binnen een uur na aankomst werd ik heftig ziek, de typische symptonen van een tropische ziekte, en ik kon geen kant op. Gelukkig geen malaria, maar wel twee gemene bacteries, en dus aan de anti-biotica. Gelukkig waren mijn mede-reizigers zo aardig om de stand voor WomenCraft op te zetten en te managen!
WomenCraft producten worden inmiddels door veel mensen herkend, en mensen weten waar ze te koop zijn. Wat een verschil met vorig jaar, toen ik eind mei met de allereerste tien of vijftien WomenCraft producten op een fair in Dar es Salaam stond!
Verder ben ik volop bezig met het kleine onderzoek onder handicraft ondernemingen in Tanzania. Tot nu toe krijg ik erg enthousiaste reacties, en iedereen is bereid mee te werken. Veel uitdagingen lijken voor veel handicraft ondernemingen hetzelfde te zijn, met name kwaliteits controle; gebrek aan, of het lage opleidings niveau van de producente; het doen van marketing; het vinden van start kapitaal. Hier kunnen we bij WomenCraft over meepraten! Er blijkt een grote behoefte aan het opzetten van een netwerk, maar hoe of wat, daarvoor moeten we eerst mensen bij elkaar krijgen. Het plan is dan ook om eind oktober een bijeenkomst te organiseren waarbij een groot deel van de mensen die ik interview, maar ook vertegenwoordigers van de overheid, ambassades, potentiele donors etc bij elkaar te krijgen om onder andere dat te bespreken.
Laat ik beginnen bij het einde van de maand dit keer. WomenCraft was het laatste weekend van mei uitgenodigd om deel te nemen aan Tamasha, een jaarlijkse culturele tentoonstelling georganiseerd door de Tanzaniaanse overheid, dit jaar met een focus op Ngara District en de Hangaza en Shubi stammen die daar wonen.
Tijdens het weekend werden meerdere belangrijke gasten verwelkomd, waaronder de Prime Minister en de Regional Commissioner van Kagera Region, welke beiden WomenCraft producten kado hebben gekregen. Daarnaast waren er vele discussies en informatieve forums over de culturen en tradities van Ngara en werd er meerdere malen de oproep gedaan meer aandacht te geven aan de ontwikkeling van Ngara, het armste district in een van de armste regio's van Tanzania. Traditionele muziek en dans vormden de rode draad en kregen iedereen op de been.
Enkele dagen voor het Tamasha festival was de officiele ceremonie ter ere van het HIV/AIDS fonds dat we in januari van de Amerikaanse Ambassade hebben gekregen voor de bouw van twee productie centra (minstens 10 procent van de vrouwen met wie we werken zijn HIV/AIDS positief). Tijdens Tamasha kreeg ik meerdere keren te horen dat mensen me op TV hadden gezien om de cheque in ontvangst te nemen: goede reclame voor WomenCraft!
Verder heb ik aan het begin van de maand een cursus Project Planning en Management gevolgd, wat erg interessant was. De groep cursisten kwamen uit 10 verschillende landen: Tanzania, Kenya, Oeganda, Zimbabwe, Congo, Somalie, Sudan, Ethiopie, Nepal en Nederland (ik), wat ongelooflijk leerzaam en heel leuk bleek te zijn voor de uitwisseling van ideen en ervaringen. Eind juli - begin augustus hebben we op het WomenCraft kantoor in Ngara een strategische planning meeting en gaan we ook gaan werken aan nieuwe project plannen, waarbij ik mijn nieuw verworven kennis direct in praktijk kan brengen!
Voor komende maand: op naar Arusha, waar opnieuw een grote fair wordt gehouden!
Mwidiwe! Waar men in Swahili 'habari' zegt, is de taal die in Ngara het meest gebruikt wordt kihangaza en zegt men dus onder andere 'mwarai' (goede morgen) en mwidiwe (goede middag). Mijn kihangaza reikt nog niet veel verder dan dat, maar ik geniet ervan weer in Ngara te zijn.
Het is fantastisch om steeds weer de vorderingen te zien na een paar maanden weg geweest te zijn. De laatste keer hier moesten we de vrouwen vertellen dat we niet langer gesponsored werden en dat we strenger zouden worden met betrekking to kwaliteit omdat dat er geen geld meer was om vrouwen de tijd te geven om te leren. Dat was spannend, maar het resultaat mag er zijn.
Toch zijn er, zoals ik vorige maand ook schreef, in sommige gevallen problemen met het weigeren van producten van te lage kwaliteit. Deze maand was ik aanwezig bij twee bijeenkomsten van WomenCraft leden, hun echtgenoten en het WomenCraft team, die met alle groepen worden gehouden. De eerste bijeenkomst werden we door dansende en zingende vrouwen verwelkomd (zie de video)! De bijeenkomsten verliepen goed, over het algemeen zijn de mannen erg betrokken en lijken zij het erg te waarderen dat ook zij bij WomenCraft betrokken worden. We zijn dan ook van plan dit soort bijeenkomsten met regelmaat te houden. Mijn presentatie over de groeiende markt voor de WomenCraft producten werd met menig "Amina!" (Amen!) beantwoord.
Verder zijn we hard aan het werk om een strategisch plan voor de komende 5 jaar te bespreken en op papier te krijgen. De financiele situatie blijft spannend, maar we hebben nog altijd vertrouwen dat we een nieuwe sponsor kunnen vinden. We hebben momenteel een stagaire uit Canada die goed inzicht heeft in het ontwikkelen van sociale ondernemingen, en die een geweldige bijdrage levert aan WomenCraft. We hebben ook al gezocht naar oplossingen voor het eind van het jaar, wanneer mijn Vodafone jaar eindigt en mijn rol onzeker wordt. Daar wil ik nog helemaal niet aan denken, al is het natuurlijk wel belangrijk dat we voorbereid zijn op wat gaat komen.
Voor ik naar Ngara vertrok kreeg ik goed nieuws! Ik was al enige tijd op zoek naar kantoor ruimte maar Dar es Salaam is duur en iets voor een redelijke prijs vinden was niet makkelijk. Twee dagen voor ik vertrok heb ik een contract getekend voor mijn nieuwe kantoor, ik kan niet wachten om vanuit daar te gaan werken!
Na vorige maand Zanzibar was nu Arusha aan de beurt. De laatste keer dat ik in Arusha was was eind November, voor de Kerst Fair. Arusha ligt in het noorden van Tanzania, en is het startpunt voor safaris naar de vele nationale parken in de regio. Ook ligt het aan de voet van Kilimanjaro, de hoogste berg van Afrika. Niet gek dus, dat Arusha grote aantallen toeristen aantrekt.
WomenCraft speelt hierop in door de lodges en winkels in Arusha te benaderen. Het aantal groepen of organizaties die, zoals WomenCraft, originele producten van hoge kwaliteit maken is nog altijd laag in Tanzania. In Arusha lijken er meer groepen te zijn dan in andere regio's, waarschijnlijk omdat de afzet markt (de toeristen) om de hoek is. Met name Maasai vrouwen zijn actief en maken vaak schitterende producten van kralen. Binnen slechts een aantal dagen in Arusha had ik voldoende bestellingen binnen om de WomenCraft vrouwen tot juni bezig te houden, een onverwacht succes!
Ook probeer ik contact te leggen met andere handicraft groepen. Mijn doel is om een korte survey te houden waarin ik informatie verzamel waardoor reeds bestaande en nieuwe groepen van elkaar kunnen leren. Op de langere termijn hoop ik dat we een soort Fair Trade netwerk op kunnen zetten. WomenCraft zal zeker in de toekomst ook veel aan een dergelijk netwerk hebben.
WomenCraft brengt veranderingen brengt in de dorpen waar de WomenCraft groepen werken. Verandering, zoals wereldwijd denk ik, wordt niet altijd met open armen ontvangen en dat zien we ook in het traditionele en conservatieve Ngara. Waar we eerder signalen ontvingen dat mannen niet altijd begrijpen waarom hun vrouw werkt voor een inkomen, hebben we afgelopen maand van twee vrouwen gehoord dat zij geslagen zijn door hun echtgenoot omdat hun product was geweigerd omdat het niet aan de kwaliteits eisen voldeed. Dat vrouwen door hun man worden geslagen is hier 'normaal', of op zn minst ' onoverkomelijk', 'het gebeurd'. Onacceptabel vanzelfsprekend, en het WomenCraft team heeft direct community meetings opgezet, met dorps leiders, mannen en vrouwen en heeft een open discussie gehouden over WomenCraft, en over man-vrouw relaties. Het was een goede discussie, waarin vragen gesteld werden, meningen geuit en men tot de conclusie kwam dat huiselijk geweld niet ok is en dat echtgenoten tot verantwoording geroepen moeten worden als zij hun vrouw mishandelen.
Gelukkig lijken de veranderingen hoofdzakelijk positief ervaren te worden. Er blijven vrouwen komen die ook deel willen uitmaken van WomenCraft. Officieel hebben we een tijdelijke stop op nieuwe leden, omdat we nog niet zeker zijn van de grootte van de markt. Eén vrouw gaf niet op. Zij loop elke dag 12 km heen en 12 km terug naar de groep het dichtst bij haar dorp. Ze is vastbesloten haar eigen inkomen te verdienen, en wie kan iemand met zoveel doorzettingsvermogen stoppen?
Februari stond vooral in het teken van nieuwe contacten leggen. Zowel in Dar es Salaam als in Zanzibar ben ik zoveel mogelijk winkels en hotels langs geweest met samples van onze producten. De reacties blijven positief en ik verwacht dat we in de komende maanden verscheidene bestellingen zullen krijgen. Wat wel een beetje zorgelijk is, is dat het aantal toeristen door de financiële crisis de afgelopen maanden lager is dan normaal. Minder toeristen zou dus een lagere verkoop van onze producten kunnen betekenen, net nu we het zo hard nodig hebben!
Inmiddels zijn onze producten al op meerdere locaties te koop en de verkoop gaat goed. Verscheidene winkels hebben al een tweede bestelling geplaatst.
We blijven ook actief op zoek naar nieuwe fondsen. Afgelopen week heb ik een gesprek gehad met de Diplomatic Spouses Group in Dar es Salaam die ons hopelijk gaat steunen om een limited editie van onze producten op de markt te brengen, waarbij WomenCraft leden een oude kanga (traditionele doek die vrouwen hier dragen als rok, hoofddoek of om hun kind in te dragen) aan het project geven om in de manden te weven, en hier vervolgens een nieuwe kanga voor terug krijgen. Ook wachten we op een antwoord op een voorstel dat we hebben geschreven om trainingen te geven aan onze leden en hun gemeenschap, waarvan ik ook heel erg hoop dat het toegezegd gaat worden. Een inkomen is mooi, en blijkt nu al een kleine verandering in het leven van de vrouwen en hun familie te brengen, maar training blijft onmisbaar om deze vrouwen verder te helpen hun leef situatie te verbeteren.
Verder hebben we momenteel Pete's ouders op bezoek. Pete's moeder is in de jaren zeventig zelf haar carrière begonnen in Tanzania, werkend voor een vrouwen project in het noorden van het land, waarbij de vrouwen - hoe toevallig - ook manden maakten. Zij is sindsdien actief geweest als expert met betrekking tot Vrouwen en Ontwikkeling met een focus op economische ontwikkeling in Afrika. Een bron van inspiratie en informatie!
Wat een contrast met vorige maand, toen ik eerst in Arusha was en daarna voor het eerst sinds lange tijd weer in Ngara. Hoeveel ik ook kan genieten van het Tanzaniaanse platteland, een aantal weken Europa zijn ook niet mis. Na een heel fijne vakantie in de VS bij Pete's (mijn man) ouders ben ik uiteindelijk nog twee weken in Nederland geweest en vervolgens een aantal dagen in Parijs.
Het jaar begon goed. Een van onze voorstellen is deze maand door de Amerikaanse Ambassade in Dar es Salaam geaccepteerd, en met het geld kunnen we nu productie centra bouwen, waar vrouwen tijdens het regenseizoen kunnen werken, en waar we trainingen voor de vrouwen gaan organiseren. Fondsenwerving neemt veel tijd in beslag, en het geeft heel veel energie als blijkt dat ook anderen geloven in WomenCraft. Hopelijk kan WomenCraft over een jaar genoeg inkomsten halen uit de verkoop van producten zodat de vrouwen zelf investeringen kunnen maken in hun dorpen.
In Parijs was de beurs Maison et Objet, waar alles wordt verkocht dat met interieur en decoratie in het thuis te maken heeft. Op advies van een fair trade organisatie in Nederland ben ik daar eens een kijkje gaan nemen, om te zien of WomenCraft over ongeveer een jaar ook aan een dergelijke beurs mee zou kunnen doen.
Fantastisch natuurlijk dat een kleine organisatie als WomenCraft de kans heeft om dit soort dingen nu te kunnen exploreren. De beurs was enorm groot, en ik heb me dan ook vooral gericht op de hal 'Ethnic Chic', waar de meeste producten uit ontwikkelingslanden vandaan kwamen. De meeste producten lijken uit Azie te komen, waar productie een stuk goedkoper is en transport en dergelijke beter georganiseerd. Dit is iets waar we tegenaan blijven lopen: onze producten zijn erg duur vergeleken bij producten uit Azie, en het vinden van een markt is daarom niet eenvoudig. Dit is een van de redenen waarom we ons in eerste instantie vooral op de Tanzaniaanse toeristenmarkt richten. Maar.....
.....een van de stands bij Maison et Objet trok mijn aandacht, ten eerste omdat ze fair trade waren, en ook omdat ze producten uit verscheidene landen in Afrika verkochten, maar niet uit Tanzania. Ik sprak de eigenaar aan en met resultaat! Ze vonden de WomenCraft producten erg mooi en origineel en willen graag een order plaatsen. WomenCraft goes Paris!
December stond in het teken van heel veel reizen. Begin van de maand was ik nog in Arusha, en terug in Dar es Salaam had ik twee dagen voor ik alweer richting Ngara vertrok. De reis naar Ngara gaat via Mwanza, aan het Victoria meer. Dit stuk doe ik met het vliegtuig. De volgende morgen begint de lange busreis naar Ngara. Om vier uur 's ochtends vertrekt de bus, om over onverharde wegen en met veel meer passagiers dan je voormogelijk houdt zo'n 9 uur later aan te komen in Ngara town.
Op kantoor was het een gezellig weerzien met het WomenCraft team, die ik al enkele maanden niet gezien had. De eerste evaluatie van de impact van WomenCraft op de leden blijkt positief te zijn. Veel vrouwen hebben al een geit of kippen gekocht, of hebben een deel van het schoolgeld van hun kinderen kunnen betalen!
De dagen in het veld zijn fantastisch, in de tijd dat ik er ben bezoek ik minstens 12 dorpen, en geef ik de vrouwen feedback over de verkoop van hun producten in Dar en Arusha, over kwaliteits controle en ons inkoopbeleid voor 2009.
Tijdens mijn bezoek realiseer ik me weer wat een uitdaging dit project is. Alleen al het feit dat het bijna twee dagen kost om er te komen (ik ben sneller in Nederland!) en dat terwijl ik er ben er drie dagen geen internet is, en vervolgens 3 dagen geen electriciteit (en dus ook geen internet) bevestigd dat dit keihard werken is, maar ook dat ontwikkeling in Ngara zo belangrijk is.
Na meer dan een week in Ngara reis ik weer terug naar Dar, waar ik 2 dagen heb voor ik naar de westkust van de VS vlieg, waar Pete, mijn man vandaan komt en waarvandaan ik jullie een geweldig 2009 wens!