Maurice vertrekt vol enthousiasme naar Bolivia, waar hij zich zal inzetten voor kinderen met ernstige brandwonden. In Bolivia zijn kinderen vaak het slachtoffer van ongelukken die worden veroorzaakt door onveilige elektriciteits- en kookvoorzieningen. Begin dit jaar heeft stichting 'Que Rico' in Cochabamba een rehabilitatiecentrum geopend, waar ongeveer 15 kinderen buiten de omgeving van het ziekenhuis kunnen werken aan verder herstel. Bovendien kan hier hun familie ook overnachten. Tijdens zijn World of Difference jaar wil Maurice dit rehabilitatiecentrum verder uitbouwen. Plannen hiervoor zijn er legio. Zo is het de bedoeling is dat kinderen onderwijs op maat kunnen volgen en goede therapie en nazorg in het centrum krijgen. Ook wil hij ouders de mogelijkheid bieden vaker bij hun kinderen te zijn, door bijvoorbeeld het creÎren van werkgelegenheid in het centrum of daarbuiten. Met zijn geloof dat 'een druppel op de gloeiende plaat' wel degelijk kan helpen, gaat hij het verschil maken voor deze kinderen die de hulp zo goed kunnen gebruiken.
Vol energie startte ik net als de andere WOD-winnaars in november met mijn werk in Bolivia. Vol vertrouwen in alles. In de samenwerking met de verschillende stichtingen; maar ook in de mogelijkheden die er zijn om de situatie voor kinderen met brandwonden in Cochabamba sterk te verbeteren. Dat laatste was immers de missie waarvoor ik ging. Samen met vrouw en zoontje Moos op naar Bolivia. Ons leven op z'n kop om anderen hopelijk wat meer mogelijkheden te bieden.
Al snel bleek de situatie in Bolivia anders dan mij door de Engelse stichting was voorgesteld. De relatie met de Boliviaanse partnerstichting bleek verre van ideaal, de financiële middelen om mijn plannen uit te voeren ontbraken en de bereidheid om echt als stichting te functioneren heb ik nooit aangetroffen. Ondanks het feit dat veel van de afspraken en beloftes direct van tafel werden geveegd, besloot ik te knokken. Niet zozeer voor mijn positie, dat maakte me allemaal niet zoveel uit. Nee, het werd veel meer een gevecht om te kijken waar de mogelijkheden lagen om op het gebied van brandwondenzorg stappen voorwaarts te maken. Talloze uren stopte ik in plannen maken en aftastende gesprekken met verschillende Boliviaanse stichtingen. Verschillende preventie- en educatieprogramma's werkte ik volledig uit. Knokken voor de veranderingen. Hopen dat de Boliviaanse partners ook actief het voortouw zouden nemen.
Maar helaas. Na al deze maanden moet ik tot mijn spijt tot de conclusie komen dat deze 'investeringen' niet het gewenste resultaat hebben gehad. Te weinig kon ik vraaggestuurd werken. Te weinig echte wil zag ik bij mijn Boliviaanse partners. En totaal geen vertrouwen had ik meer in de Engelse partner voor wie ik naar Bolivia ging. Wat volgde waren talloze slapeloze nachten, afwegingen en discussies. Kon ik doorgaan? Zo ja op welke manier? Het antwoord luidde uiteindelijk 'nee'. Als gelukkige winnaar van WOD ging ik voor een missie; de positie voor de kinderen met brandwonden in Cochabamba verbeteren. Ik ging er hierbij van uit dat zowel de Engelse als de Boliviaanse partnerstichting actief de handschoen op zouden pakken. Mijn eerdere ervaringen in 2005 met de brandwondenafdeling in ziekenhuis Viedma gaven mij de hoop dat dit ook zou gebeuren. Een verkeerde inschatting naar nu blijkt.
Hoe moeilijk het nemen van de beslissing ook was. Hoe graag ik ook mijn leventje in Nederland opzegde om hier aan de slag te gaan. Het is voor mij niet langer vol te houden me voor de partners in te zetten. Ik kan en wil alleen maar met mensen werken die er ook vol voor gaan én die ik oprecht kan vertrouwen. Al met al betekent dit dat ik voortijdig het WOD-jaar beëindig en ik naar Nederland terugkeer met mijn gezin. Spijt? Welnee. Als je niet ergens voor gaat, weet je ook niet waar een schip strandt. Ik heb veel geleerd en verschillende stichtingen hier een stapje verder gebracht. Als ze willen, kunnen ze hopelijk ooit de handschoen oppakken die ik ze nu heb aangereikt. Ik heb niet de grote stappen kunnen zetten, die ik vooraf had ingeschat, maar toch. Misschien wel een illusie armer, maar zeker ook een ervaring en een prachtige dochter rijker keer ik samen met mijn gezin terug naar Nederland. Daar gaan we de boel opzetten en denken we vast terug aan de mooie momenten die Bolivia ons opnieuw geboden heeft.
Ik wil in ieder geval Vodafone en alle belangstellenden hartelijk danken voor de steun en de mogelijkheden de afgelopen tijd!
Wie en wat moet je in Bolivia nu geloven? Half april viel de politie met veel machtsvertoon hotel America in de stad Santa Cruz binnen. Drie vermeende terroristen werden ter plekke door de politie doodgeschoten. Twee anderen zitten nu in de gevangenis. Reden: vermeende complotpraktijken tegen de linkse president Evo Morales. Wapens werden gevonden in depots. Door de rechtse oppositie afgedaan als speelgoedwapens. Video's werden getoond als bewijs. Door de oppositie afgedaan als stemmingmakerij. Wat is er nu echt aan de hand? Ik zou het niet weten.
Onduidelijk
Net zo min weet ik helaas nu eigenlijk wat uiteindelijk de echte bedoelingen zijn van de Boliviaanse stichting waarvoor ik me hier inzet. Zoals ik eerder berichtte is de grootste wens van deze stichting het bouwen van een nieuw, gespecialiseerd brandwondencentrum. Gezien de huidige situatie op de brandwondenafdeling geen gek idee. De omstandigheden zijn vergeleken met mijn eerste kennismaking met de kliniek in 2005 alleen maar minder geworden. Ik besloot dan ook bijna twee maanden geleden de stichting extra mankracht te geven. Mijn Boliviaanse naamgenoot mocht zich twee maanden richten op de realisatie van het grote plan; de nieuwe kliniek. Niet zomaar even de ideeën nu eindelijk eens op papier zetten. Nee, ik wilde echt een gefundeerde aanpak zien, inclusief een uitgewerkt ontwerp.
Veel gevraagd? Voor Boliviaanse begrippen misschien wel. Aan de andere kant de ultieme test te kijken waar deze stichting nu voor staat. Zo wilde ik minimaal het antwoord zien op de vraag waarom er niet ingezet wordt op de brandwondenafdeling als onderdeel van de te realiseren uitbreiding van ziekenhuis Viedma. Door eigen speurwerk was ik tot de conclusie gekomen dat er wel degelijk een plekje ingeruimd is voor de kinderen met brandwonden. Dat er problemen zijn met de financiering - en daarmee realisatie - allah. In ieder geval is het de moeite waard samen te werken aan de toekomst. Dit in plaats van zelf een kliniek buiten Cochambamba neerzetten. Met alle risico's vandien. Je raakt geïsoleerd van de andere ziekenhuisactiviteiten. Maar ook het merendeel van de huidige patiënten - kinderen onder de 5 jaar - kunnen zich bij een privékliniek niet meer beroepen op de overheidsverzekering (Sumi). Vragen waarop ik - maar ook potentiële donateurs - in ieder geval een antwoord willen zien. Een antwoord waarnaar we waarschijnlijk kunnen blijven zoeken. De betrokkenen doen vaag. Willen het achterste van de Boliviaanse tong niet laten zien. Dat is hun goed recht. Alleen moeten ze realiseren dat ik duidelijkheid wil. Zonder duidelijkheid, oprechtheid kan en wil ik niets. Met deze informatie heb ik ze geconfronteerd. Het antwoord? Laat nog even op zich wachten en is vooral weer in nevelen gehuld. Waarom vraag je je af...
Time flies. Bijna zes maanden vertoef ik alweer met de familie in Bolivia. Een intensieve tijd in veel opzichten. Op werkvlak voortdurend veranderende plannen van aanpak. Een verwachtingspatroon ten aanzien van de stichtingen dat misschien achteraf van mijn kant te hoog was ingeschat. Aan de andere kant zowel een Boliviaanse als Engelse stichting die tot vandaag de dag niet kunnen waarmaken wat we vooraf gedetailleerd hadden besproken; een brede aanpak van de brandwondenproblematiek in Bolivia. Het stagneert vooralsnog bij plannen en veel praten. Lastig, vermoeiend, maar (nog) niet onoverkomelijk. Ik stuur voortdurend bij en probeer vooral te kijken waar de mogelijkheden tot vooruitgang nog steeds zijn. Eind maart deed zich deze mogelijkheid vooral voor met de komst van een gespecialiseerd brandwondenteam uit het Amerikaanse North-Carolina. Vier dagen verzorgden zij extra operaties voor de kinderen met brandwonden. Om meer kinderen deze week te kunnen helpen, werden vooraf op radio en tv oproepen gedaan kinderen met brandwonden aan te melden bij het ziekenhuis.
Volop aandacht
De laatste week van maart was de capaciteit in het ziekenhuis verdubbeld en was er vanuit de lokale media veel aandacht. Precies waar ik - als journalist van huis uit - op had gerekend en gehoopt. Diverse keren wees ik vooraf de Boliviaanse stichting op de mogelijkheid zich gedurende deze week goed te verkopen aan de Amerikanen en de broodnodige contacten vooral aan te boren. Zeker vanwege het feit dat dezelfde Amerikaanse artsen al diverse keren hebben aangegeven graag mee te willen werken aan de verbetering van de omstandigheden voor kinderen met brandwonden in Bolivia. Ik zorgde ervoor dat voorafgaand en na afloop van de week de Boliviaanse stichting een tijdelijke extra professionele kracht kon aannemen om te werken aan de presentatie van de toekomstplannen van de stichting. Daarnaast gaf ik de nodige tips voor communicatie rondom het speciale symposium dat deze week werd georganiseerd. Laat zien waar je voor staat. Preventie, nazorg etc. Veel van mijn hulp bleek helaas aan dovemansoren besteed. Maar er was gelukkig ook een licht puntje. Voortdurend heb ik aangegeven dat samenwerking tussen verschillende initiatieven op het gebied van brandwondenhulp zoveel kan bewerkstelligen. Tot mijn grote blijdschap vernam ik vanochtend dat Cochabamba en La Paz een intentieverklaring hebben getekend om tot samenwerking te komen. De eerste stap?!
Heerlijke kids
Op het familievlak is het met de twee kleine kids heerlijk genieten. Weliswaar ver van familie, maar aan de andere kant ook op een zeer bijzondere plek om de kids op te zien groeien. Aangezien dochter Luka bij de geboorte direct de Boliviaanse nationaliteit verkreeg, betekende dit tegelijkertijd de start van het proces haar ook uiteindelijk de Nederlandse nationaliteit te bezorgen. En dus startte de bureaucratietour. Papiertje hier, stempeltje daar. Rechtbankje hier en notarisje daar. Uiteindelijk met als resultaat dat haar aanvraag voor een Nederlands paspoort nu ergens op het bureau van een Haagse ambtenaar is beland en er hopelijk binnen afzienbare termijn ook voor Luka een bordeauxrood exemplaar naar Bolivia wordt opgestuurd.
Nog niet allemaal de beschikking over het paspoort, maar wel ernstig de behoefte aan een eerste vakantie. Dan is Samaipata de ideale oplossing. Gelegen in een schitterende vallei op drie uur rijden van de Boliviaanse stad Santa Cruz biedt dit dorpje de ideale rust waar wij heerlijk met het gezin konden bijtanken. Hangmatje voor de deur, krekeltje als natuurlijke I-pod. Het lichamelijke batterijtje is weer helemaal opgeladen. Dit in tegenstelling tot het exemplaar van mijn laptop. Bijna leeg en dus de hoogste tijd om af te sluiten. Tot april!
Het werken hier blijft apart. Soms geeft het je het gevoel dat je echt iedere keer bij nul moet beginnen en vraag je je af of of je de goede weg inslaat. Je ziet de problematiek van de kinderen met brandwonden. Je denkt samen met je Boliviaanse partner in oplossingen. Alleen als het aankomt op hoe je de toekomstplannen gaat verwezenlijken, dan lopen de meningen vaak uiteen. Al talloze keren heb ik getracht aan te geven dat de toekomst plannen niet betekent dat je alleen maar verkondigt wat je allemaal graag zou willen. Wil je echt een nieuwe kliniek - inclusief rehabilitatiecentrum - dan zal je meer dan 100% inzet moeten tonen om er te komen. Voor Mosoj Phunchay betekent dit dat je meer actieve mensen binnen je stichting moet halen, dat je je visie uitgebreid op papier zet én dat je durft je plan te 'verkopen'. Mensen moeten zien dat je echt de omstandigheden van de kinderen met brandwonden wil verbeteren. Als Rotterdammer zeg ik dan natuurlijk: niet lullen, maar poetsen en geen woorden maar daden.
En dus zet je stapjes. De Boliviaanse stichting bestaat nu voornamelijk uit medici die zelf veel uren moeten maken om de eindjes aan elkaar te kunnen knopen. Betekent in de praktijk dat er weinig tijd resteert voor de stichtingactiviteiten en de toekomstplannen. Betekent ook soms voor mij letterlijk plaatsnemen aan de operatietafel. Om ook maar enigzins te kunnen overleggen met de medici. Ideaal is het natuurlijk allemaal niet. Met een mondkapje voor - terwijl een kind geopereerd wordt - overleg voeren. Een kind huilend van de pijn, terwijl je tegelijkertijd geconcentreerd moet luisteren om te volgen wat de arts zegt. Roeien met de weinige riemen die er zijn. Je wilt zo graag een kleine verandering tot stand brengen, maar alleen als de partner daar ook in mee wilt en kan gaan. Zo ontbreekt het aan de nodige data, waardoor er geen beeld is van de brandwondenslachtoffertjes. Wat is de belangrijkste oorzaak van de ongevallen? Waar kunnen we met kleinschalige preventieprogramma's op inzetten? Een goed systeem opzetten voor dataverzameling is hierbij een absolute must. Dat betekent niet alleen eventueel zorgen voor een computer, maar ook zien dat de medische staf zichzelf aanleert om consequent de gegevens te verzamelen.
Om de twee Boliviaanse vliegen in één klap te slaan, kijken we nu of extra menskracht binnen de stichting leidt tot meer actie. Iemand aantrekken die kan werken aan de realisatie van verschillende programma's. En dus zit ik nu hier midden in een echte sollicitatieprocedure. Advertentie in de krant gezet en de cv's komen binnen. Soms echt complete boeken, met alle mogelijke certificaten en diploma's die je je maar kunt bedenken. Nu kijken of er ook nog iets bruikbaars tussenzit. Ik ben benieuwd. Het is voor mij een goede manier te kijken of Mosoj Phunchay daadwerkelijk de moed en wil kan tonen om stappen voorwaarts te zetten. Een andere mogelijkheid om dit te zien is het brandwondencongres dat in de laatste week van maart in Cochabamba plaatsvindt. Vanuit de Verenigde Staten komt een delegatie gespecialiseerde medici om in een week extra operaties in het brandwondencentrum uit te voeren. Voor Mosoj Phunchay de ideale gelegenheid met een symposium de brandwondenproblematiek hier in Cochabamba wat meer op de kaart te zetten. Drie dagen lang verschillende specialisten onder één dak. De manier voor Mosoj Phunchay te werken aan de toekomst!
Het is een begin, maar in vergelijking met het verleden een reuzestap. Natuurlijk vallen er nog volop zaken te verbeteren binnen ons opvangcentrum. Bijvoorbeeld meer structuur in de programma's, maar ook een verbeterd en meer frequent contact met het thuisfront van de kinderen. Maar vergelijk je het met de gemiddelde zorginstelling in Cochabamba dan doen wij het lang zo slecht nog niet. Er is voldoende personeel, gezond eten en visie om te werken aan de toekomst. Een abc'tje dat je in Bolivia niet al te vaak aantreft.
Uiteindelijk is de Boliviaanse medische zorg is iets waar je zover mogelijk verwijderd van wilt blijven. Menig reisgids waarschuwt de toerist voor de 'middeleeuwse' praktijken die je hier aantreft. En in sommige opzichten is dit ook de waarheid. Kijk naar de speciale afdeling voor kinderen met brandwonden in het staatsziekenhuis in Cochabamba. Of neem de operatiekamers in het algemene gedeelte van hetzelfde ziekenhuis. Beiden een klinkend voorbeeld van onhygiënische praktijken, minimale zorg en een kwestie van hopen dat alles goed gaat komen.
Voor ons als gezinnetje alle reden met grote zorg een goedeprivé kliniek uit te zoeken waar het moment van 2009 moest gaan plaatsvinden. Uiteindelijk werd het Clinica Lourdes op basis van goede referenties en advies van onze gynaecoloog. Maar toen het moment zich aankondigde, was de spanning uiteraard toch groot. Moos achterlaten bij de oppas en Jolanda uit handen geven aan het medisch team. Ik ervoer het als de meest spannende uren van ons verblijf hier. Maar het resultaat was het afzien meer dan waard. Dolgelukkig kon ik mijn dochter Luka even later van dichtbij aanschouwen. Een schitterend plaatje met de Boliviaanse nationaliteit!
De laatste dagen van januari stonden uiteraard voor mij even in het teken van genieten van de gezinsuitbreiding. De kinderen in het centrum heb ik met dank aan de mobiele telefoon al volop kunnen laten meegenieten van Luka. Nog even en ze kunnen haar natuurlijk ook 'live' bekijken.
De laatste dag van het jaar betekent ook in Bolivia vuurwerk inslaan. Weliswaar niet zo massaal als in Nederland, maar toch. Als ik over de markt in Cochabamba loop ligt het vuurwerk in de felle zon uitgestald. Boliviaanse wetgeving over regels voor de verkoop ontbreekt volledig. Voorlichting over de mogelijke gevolgen van verkeerd gebruik van vuurwerk ook. Je zou denken dat het volop de mogelijkheid biedt preventiewerk op te zetten. De Bolivianen met een vuurwerkcampagne wijzen op de gevaren en handvatten geven om ongelukken te voorkomen. Een van de vele plannen die ik hopelijk het komende jaar verder uit kan werken.
Volop plannen
De rugzak met plannen uit Nederland is sowieso nog altijd rijkelijk gevuld. Maar ik moet mezelf vaak tegenhouden. De eerste maanden in Bolivia hebben vooral duidelijk gemaakt dat het geruime tijd in beslag zal nemen voordat ik de juiste partners heb gevonden om verschillende programma's op te zetten. Educatie, preventie, etc. Ook mijn Boliviaanse partnerstichting blijkt nog niet klaar nieuwe stappen te zetten. Het rehabilitatiecentrum met alle opstartproblemen vergt voor hen nog alle aandacht. En dus tast ik af en probeer Mosoj Phunchay zo goed en zo kwaad als mogelijk te ondersteunen en zelfstandiger te maken. Handvatten geven om een stapje verder te komen. De stapjes die ze zelf uiteindelijk moeten zetten. Weliswaar is dit een weg van de langere adem, het is tegelijkertijd wel de weg die op de lange termijn resultaten kan opleveren.
Samenwerking voorop
Je hoopt op die samenwerking. Je schetst de mogelijkheden voor andere stichtingen, brengt de voordelen in kaart. Zo bracht ik de afgelopen maand een bezoek aan het Cerniquem-rehabilitatiecentrum en de brandwondenafdeling van het kinderziekenhuis in Santa Cruz. Voor mij een kijkje in de keuken bij een ander brandwondeninitiatief; voor hen een openbaring. Vrijwel ieder initiatief op het gebied van brandwondenbestrijding werkt hier namelijk volledig op zichzelf. Samenwerken wordt hier vaak gezien als je kennis delen met de concurrent. Deze houding veranderen is een van mijn uitdagingen. Werken aan een gezamenlijk doel: de kinderen met brandwonden in Bolivia. En dus sprak ik, tot enthousiasme van de mensen in Santa Cruz, over het idee te komen tot een brandwondenstichting Bolivia. Vanuit dit initiatief bijvoorbeeld gezamenlijk preventieprogramma's opzetten, of als kennisbank fungeren. Kijken of er in 2009 een stapje in deze richting gezet kan worden!
Vol energie startte ik net als de andere WOD-winnaars in november met mijn werk in Bolivia. Vol vertrouwen in alles. In de samenwerking met de verschillende stichtingen; maar ook in de mogelijkheden die er zijn om de situatie voor kinderen met brandwonden in Cochabamba sterk te verbeteren. Dat laatste was immers de missie waarvoor ik ging. Samen met vrouw en zoontje Moos op naar Bolivia. Ons leven op z'n kop om anderen hopelijk wat meer mogelijkheden te bieden.
Al snel bleek de situatie in Bolivia anders dan mij door de Engelse stichting was voorgesteld. De relatie met de Boliviaanse partnerstichting bleek verre van ideaal, de financiële middelen om mijn plannen uit te voeren ontbraken en de bereidheid om echt als stichting te functioneren heb ik nooit aangetroffen. Ondanks het feit dat veel van de afspraken en beloftes direct van tafel werden geveegd, besloot ik te knokken. Niet zozeer voor mijn positie, dat maakte me allemaal niet zoveel uit. Nee, het werd veel meer een gevecht om te kijken waar de mogelijkheden lagen om op het gebied van brandwondenzorg stappen voorwaarts te maken. Talloze uren stopte ik in plannen maken en aftastende gesprekken met verschillende Boliviaanse stichtingen. Verschillende preventie- en educatieprogramma's werkte ik volledig uit. Knokken voor de veranderingen. Hopen dat de Boliviaanse partners ook actief het voortouw zouden nemen.
Maar helaas. Na al deze maanden moet ik tot mijn spijt tot de conclusie komen dat deze 'investeringen' niet het gewenste resultaat hebben gehad. Te weinig kon ik vraaggestuurd werken. Te weinig echte wil zag ik bij mijn Boliviaanse partners. En totaal geen vertrouwen had ik meer in de Engelse partner voor wie ik naar Bolivia ging. Wat volgde waren talloze slapeloze nachten, afwegingen en discussies. Kon ik doorgaan? Zo ja op welke manier? Het antwoord luidde uiteindelijk 'nee'. Als gelukkige winnaar van WOD ging ik voor een missie; de positie voor de kinderen met brandwonden in Cochabamba verbeteren. Ik ging er hierbij van uit dat zowel de Engelse als de Boliviaanse partnerstichting actief de handschoen op zouden pakken. Mijn eerdere ervaringen in 2005 met de brandwondenafdeling in ziekenhuis Viedma gaven mij de hoop dat dit ook zou gebeuren. Een verkeerde inschatting naar nu blijkt.
Hoe moeilijk het nemen van de beslissing ook was. Hoe graag ik ook mijn leventje in Nederland opzegde om hier aan de slag te gaan. Het is voor mij niet langer vol te houden me voor de partners in te zetten. Ik kan en wil alleen maar met mensen werken die er ook vol voor gaan én die ik oprecht kan vertrouwen. Al met al betekent dit dat ik voortijdig het WOD-jaar beëindig en ik naar Nederland terugkeer met mijn gezin. Spijt? Welnee. Als je niet ergens voor gaat, weet je ook niet waar een schip strandt. Ik heb veel geleerd en verschillende stichtingen hier een stapje verder gebracht. Als ze willen, kunnen ze hopelijk ooit de handschoen oppakken die ik ze nu heb aangereikt. Ik heb niet de grote stappen kunnen zetten, die ik vooraf had ingeschat, maar toch. Misschien wel een illusie armer, maar zeker ook een ervaring en een prachtige dochter rijker keer ik samen met mijn gezin terug naar Nederland. Daar gaan we de boel opzetten en denken we vast terug aan de mooie momenten die Bolivia ons opnieuw geboden heeft.
Ik wil in ieder geval Vodafone en alle belangstellenden hartelijk danken voor de steun en de mogelijkheden de afgelopen tijd!
