Anne-Wil keert voor World of Difference terug naar het bergdorp El Eden in Honduras. Na haar studie bezocht zij tijdens een reis dit dorp en besloot na de ellende die zij daar gezien had, niet meer verder te reizen. Omdat de bevolking geen toegang had tot gezondheidszorg, heeft zij samen met mensen van El Eden een kliniek gebouwd. Komend jaar wil Anne-Wil voor de stichting Circle of Life afmaken waar zij aan begonnen is: de kliniek in werking stellen. De kliniek moet een plek worden waar de mensen terecht kunnen voor eerste hulp en voorlichting en waar zwangere vrouwen veilig kunnen bevallen. Ook moet er voldoende medicatie aanwezig zijn. Mensen uit het dorp zullen een opleiding gaan volgen, zodat zij zelf de kliniek kunnen runnen. Door te geloven in de bevolking van El Eden en zelf in staat stellen hun situatie te verbeteren wil Anne-Wil een wereld van verschil maken voor dit vergeten dorp.
Gek dat je naar een lange tijd weer uit Nederland te zijn geweest, het bij thuiskomst
altijd lijkt alsof je nooit weg bent geweest, en thuis nog gewoon thuis voelt. Fijn ook.Voordat het WOD-jaar begon had ik al in mijn hoofd om na zes maanden in Honduras een bezoek te brengen aan Nederland, om even vakantie te nemen.
Nu de eerste zes maanden zo voorspoedig zijn verlopen en ik mijn uiteindelijke doel, de kliniek laten draaien, al behaald had, heeft mijn bezoek aan Nederland een andere invulling gekregen.Natuurlijk heb ik nog steeds genoten van familie en vrienden, terrasjes, fietsen door de stad (s'nachts in m'n uppie!!!) etc etc.Maar doordat ik wist dat tijdens mijn verblijf in Nederland het project door zou gaan kon ik de tijd nemen om te praten met instanties over de duurzaamheid van het project op lange termijn.
Toen ik na een maand weer terug wilde naar Honduras besloot de Hondureze president Zelaya de grondwet te willen veranderen en stak de "oppositie" hier een stokje voor door de president af te zetten.Na veel overleggen met Dr Carlos, coördinator van het project, besloot ik mijn terugkeer nog maar even uit te stellen.Ik hoefde mij in Nederland niet te vervelen, er was genoeg te doen binnen stichting Circle of Life.De wetenschap dat het team in El Eden hun werkzaamheden door zouden zetten, ondanks alle onrust was voor mij een hele geruststelling.
Inmiddels ben ik alweer 6 weken hier en mocht ik het project aan mijn zusje en haar vriend laten zien.De mensen in El Eden hebben niet veel gemerkt van alle protesten en wegblokkades die plaatsvonden in de grote steden. De politieke situatie heeft wel een grote weerslag op het project. Veel voorzieningen gerund door de overheid zijn gesloten, scholen en gezondheidscentra.
Hierdoor heeft de kliniek een nog belangrijker positie gekregen, en wordt deze door nog meer mensen bezocht. Waren het voorheen de 4 dichtstbijzijnde dorpen, inmiddels zijn dit er al 16!!De kliniek is in de hele regio beroemd om haar goede zorg. Daar zijn we natuurlijk hartstikke trots op, maar tegelijkertijd is het ook een beetje beangstigend want zo veel mensen betekent een nog grotere vraag om medicatie die wij niet hebben. Toch blijven wij hulp geven waar we kunnen, roeien we met de riemen die we hebben en proberen we geen energie te verliezen in de teleurstellende regering, die alleen maar vecht voor hun eigen hachje.
Maar focussen we ons op ons grootste doel: Gezondheidszorg ook voor de allerarmsten betaalbaar en bereikbaar maken en houden!
Naast de hele politieke crisis in Honduras zijn er ook heel veel momenten van pure vreugde! Heel werkloos Honduras begaf zich 3 september naar het stadion om het voetbal elftal van Honduras de kwalificatie voor de wereldbeker door te helpen. Het stadion werd zo vol mogelijk gepropt want dat schreeuwt en 'wafe-ed' toch lekkerder. Vanaf 3 uur 's middags zaten wij al in het stadion om nog een goed plekje dicht bij het veld te kunnen bemachtigen. Langzaam druppelde het stadion gevaarlijk vol. Vooral niet nadenken over wat er zou kunnen gebeuren, want 'hej, je bent in Honduras dus ook al is het onverantwoordelijk het gaat altijd goed'.
Voor ons, achter ons en naast ons zaten de echt voetbalfans die bierdrinkend, gorgelend en spugend de opstelling bespraken. Toen men er zeker van was dat er echt geen plekje meer over was in het stadion waar nog een fan redelijk christelijk zou kunnen zitten begon de wedstrijd. Goed in de gaten gehouden door politie en militairen die gewoon her en der tussen het publiek ging staan omdat ze ook wel wat van de wedstrijd wilden zien. Er werd gejuicht, gewaved, ondertussen werd er nog kip, tortilla's en broodjes hotdog verkocht, waarvan ik verdenk dat het echt hot dogs zijn wat tussen die broodjes ligt. De verkopers wrongen zich door de menigte en werden steeds uitgescholden omdat ze in het zicht stonden, en vervolgens verkochten ze aan diezelfde persoon door wie ze net uitgescholden waren wat hete honden en lauw bier. Gezellig!
Honduras speelde ontzettend goed! (zegt de voetbal-leek) En scoorde zowaar 4 keer! Dus ik werd 4 keer door 4 zweterige, roggelende mannen geknuffeld en besmeurt met rondvliegend cola en bier (daar ben ik maar vanuit gegaan en heb de verhalen over rondvliegende urine maar genegeerd). Heel lief dat de meneer achter mij, me wel schoon wilde deppen met de doek die hij om z'n zweterige hoofd had en die hij gelijk gebruikte als zakdoek, die hij gebruikte om de overgebleven tortilla in zijn mondhoek mee weg te vegen, en waar inmiddels het schmink wat op datzelfde hoofd zat, in was verdwenen. Maar was wat iedereen gelukkig en blij en wat maakt het uit of je nou voor Michiletti of voor Mel Zelaya bent en Viva Honduras we staan al met 1 been in Afrika, ole ole ole!
Gek dat je naar een lange tijd weer uit Nederland te zijn geweest, het bij thuiskomst altijd lijkt alsof je nooit weg bent geweest, en thuis nog gewoon thuis voelt. Fijn ook. Voordat het WOD-jaar begon had ik al in mijn hoofd om na zes maanden in Honduras een bezoek te brengen aan Nederland, om even vakantie te nemen. Nu de eerste zes maanden zo voorspoedig zijn verlopen en ik mijn uiteindelijke doel, de kliniek laten draaien, al behaald had, heeft mijn bezoek aan Nederland een andere invulling gekregen.
Natuurlijk heb ik nog steeds genoten van familie en vrienden, terrasjes, fietsen door de stad (s'nachts in m'n uppie!!!) etc etc.
Maar doordat ik wist dat tijdens mijn verblijf in Nederland het project door zou gaan kon ik de tijd nemen om te praten met instanties over de duurzaamheid van het project op lange termijn.
Toen ik na een maand weer terug wilde naar Honduras besloot de Hondureze president Zelaya de grondwet te willen veranderen en stak de "oppositie" hier een stokje voor door de president af te zetten. Na veel overleggen met Dr Carlos, coördinator van het project, besloot ik mijn terugkeer nog maar even uit te stellen. Ik hoefde mij in Nederland niet te vervelen, er was genoeg te doen binnen stichting Circle of Life. De wetenschap dat het team in El Eden hun werkzaamheden door zouden zetten, ondanks alle onrust was voor mij een hele geruststelling.
Inmiddels ben ik alweer 6 weken hier en mocht ik het project aan mijn zusje en haar vriend laten zien. De mensen in El Eden hebben niet veel gemerkt van alle protesten en wegblokkades die plaatsvonden in de grote steden. De politieke situatie heeft wel een grote weerslag op het project. Veel voorzieningen gerund door de overheid zijn gesloten, scholen en gezondheidscentra.
Hierdoor heeft de kliniek een nog belangrijker positie gekregen, en wordt deze door nog meer mensen bezocht.
Waren het voorheen de 4 dichtstbijzijnde dorpen, inmiddels zijn dit er al 16!! De kliniek is in de hele regio beroemd om haar goede zorg. Daar zijn we natuurlijk hartstikke trots op, maar tegelijkertijd is het ook een beetje beangstigend want zo veel mensen betekent een nog grotere vraag om medicatie die wij niet hebben. Toch blijven wij hulp geven waar we kunnen, roeien we met de riemen die we hebben en proberen we geen energie te verliezen in de teleurstellende regering, die alleen maar vecht voor hun eigen hachje. Maar focussen we ons op ons grootste doel: Gezondheidszorg ook voor de allerarmsten betaalbaar en bereikbaar maken en houden!
Stonden de eerste drie maanden van het "World of Difference-jaar" vooral in teken van het bouwen aan de kliniek en aan het heropbouwen van de band met de bewoners van het dorp El Eden. Het tweede gedeelte van het het WOD-jaar heeft in teken gestaan van het zoeken naar lokale samenwerking zodat duurzaamheid gewaarborgd wordt.
Tijdens mijn eerste verblijf in El Eden in 2006 is het project gestart met alleen mensen uit het dorp. Er is hard gewerkt en er is veel bereikt. Toch is ook gebleken dat de mensen uit El Eden, waaronder Julio, niet in staat zijn om een kliniek organisatorisch te laten functioneren. Zaken als het regelen van de administratie, financiën en de toestroom van medicatie is een ingewikkeld proces. Daarom ben zijn we op zoek gegaan naar instanties die bereid zijn om het project El Eden te coördineren. Circle of Life wilde dat deze instantie uit Honduras zelf zou komen omdat mede dit de duurzaamheid van het project waarborgt. Ten eerste moet de instantie van dichtbij betrokken zijn bij de kliniek. Ten tweede moet de instantie van dichtbij alle processen regelen die nodig zijn om in de kliniek goede kwaliteit van zorg te verlenen.
Omdat betrouwbare mensen en organisaties in Honduras schaars zijn, was dit een grote zoektocht. Ik heb vaak gedacht de juiste instantie gevonden te hebben, en ben vervolgens weer vaak teleurgesteld. Het koste veel energie, vertrouwen en hoop, maar er bleef altijd genoeg energie, vertrouwen en hoop over om door te gaan. Inmiddels kan ik vertellen dat ik een betrouwbare, transparante organisatie heb gevonden die graag het project wil beheren. De administratie zal op een betrouwbare en transparante manier overgenomen worden en ook het aansturen van werknemers in de kliniek wordt door de organisatie gecoördineerd.
Ik ben in contact gekomen met deze organisatie via een vriendin die werkzaam is in een kliniek voor gynaecologie. Zij bracht mij in contact met Dr. Carlos Lopez. Een man die jaren als arts werkzaam is geweest en betrokken is geweest bij veel internationale organisaties als Hivos, World Vision en Artsen Zonder Grenzen. Voor onder andere deze organisaties heeft hij projecten begeleid op het gebied van gezondheidszorg. Een van zijn taken was ook het beheren van fondsen en praktische hulpverlening in rurale gebieden in Midden en Zuid Amerika. Dr Lopez heeft een aantal jaren terug de evangelische kerk Karis in San Pedro Sula opgezet. Een onderdeel van de taken van de kerk is het begeleiden en coördineren van kerken die onder andere financiële problemen hebben. Karis neemt de administratie van zo'n kerk over en zoekt samen met de kerk naar oplossingen.
Dr Lopez heeft kennis van de gezondheidszorg. Doordat hij lange tijd voor internationale ontwikkelingsprojecten heeft gewerkt weet hij wat de voorwaarden zijn voor het opstarten en begeleiden van een duurzaam ontwikkelingsproject. Ook beschikt hij over een groot netwerk dat van grote waarde kan zijn voor het project. Het gesprek met Dr Lopez was totaal anders dan alle gesprekken die ik al had gehad met organisaties waar ik niet veel vertrouwen in had. Hij was niet, zoals de andere organisaties, helemaal enthousiast over het project maar was juist heel kritisch. Stelde kritische vragen waardoor ik merkte dat hij wist waar hij over praatte en zijn tijd niet wilde verdoen met projecten die geen kans maakten. Ook vertelde Dr Lopez over zijn werkzaamheden als fondsenbeheerder. Hij heeft vaak te maken gehad met Hondureze organisaties waarvan het geld niet op de goede plek kwam en hij daarom fondsen terug moest nemen. Hij houdt van een transparante en perfectionistische werkhouding. Ik had nog maar weinig Hondurezen meegemaakt die op deze manier werken. Na dit eerste gesprek waarin ik Dr Lopez uitlegde waar we stonden met het project El Eden en op zoek waren naar een stabiele basis voor het project met Hondureze coördinatie, vond hij dat we maar eens weer om tafel moesten om uit te leggen hoe het project El Eden in elkaar zat. Dat heeft tot gevolg gehad dat Dr Carlos Lopez heeft toegezegd met zijn medische ervaring en zijn ervaring op het gebied van ontwikkelingswerk, het project El Eden in de toekomst te coördineren en dat de kerk Karis de administratie op zich wil nemen.
Wat een super geweldige drukke week heb ik gehad. De kliniek is gestart en er is zo veel gebeurd! Maandag zijn Dr Carlos, Shirley, Jorge en ik naar El Eden vertrokken. De pickup volgepakt met spullen, 't leek wel alsof we van plan waren nooit meer terug te keren. Jorge en ik zijn gewend om zo weinig mogelijk spullen mee te nemen, op de gemakkelijke tour. De hele week de zelfde broek, wat shirts en wat we eten zien we daar wel. Meestal komt dat neer op koffie, bananen, koekjes en sinaasappels. Shirley en Dr Carlos hadden echter ander plannen, en stonden klaar met beide 5 tassen vol met kleding, eten en inboedel voor ons huussie daar. De kruistocht was begonnen. Opgepropt met z'n vieren in de pickup, waar ruimte is voor 2,5 persoon, naar El Eden. Eenmaal daar aangepakt, geschrobd, gepoetst, orde gezocht, orde gevonden, geïmproviseerd en ingericht. Met veel hulp van El Edenners die spontaan een handje kwamen helpen. Mooi zo samen werken.'s Avonds gekampeerd in de kliniek, met een oventje eten bereid op de behandeltafel en ons luchtbedje gespreid in de wachtkamer. Dinsdagochtend zijn we begonnen met hulpverlenen. Mondeling was al doorgegeven dat de kliniek zou gaan werken. Een beter tijdstip kon er niet zijn, want de zuster van het gezondheidscentrum was al een maand niet aanwezig. De wachtkamer druppelde vol tot op een gegeven moment er auto's aankwamen rijden met de laadbak vol met mensen. Vrouwen, kinderen, jongeren, ouderen, allemaal met andere hulpvragen. Bijzonder en indrukwekkend en prachtig en mooi, en blij dat het allemaal loopt, dat we eindelijk echt helpen, maar ook nog zo veel te doen. In een kleien huisje gebeden met een jonge kerel die een tumor in zijn keel had en op sterven ligt, uitgehongerd omdat eten niet kon en geen geld was voor zorg.
Infuus aangelegd (ik niet hoor, hihi) en z'n moeder getroost en haar uitgelegd voor de 100ste keer dat we echt wel een injectie willen geven maar dat dat niets helpt omdat ie gewoon moet eten, aan de sondevoeding moet etc etc. Dit leek ze niet helemaal te begrijpen. Daarna het huisje uitgegaan, en achter in de pickup-bak door de bergen naar huis gereden. Ik voelde me op en top levend en wil nog zo veel meer doen, terwijl ik net ongeveer de dood in iemands ogen hebt gezien. Gek.... Maar ook enorm lachen om mensen die komen met een zere teen dat doordringt tot in de nek (............ jaaaaaaaaaaaaaahja...) en een El Eden stoere man die voor injectie komt en heel stoer zegt: toe maar heur, doet mie geen piene en vervolgens als een klein kind ligt te kermen en hinkend naar huis loopt. Veel om te verwerken, maar het is allemaal zooow gaaf!! We zijn gewoon aan het werk, helpen, bidden, troosten, en dan s'avonds voor ons huissie terugkijken op een superdag!
Ben hier alweer zes maanden, en ben alweer bijna thuis. 12 Mei kom ik even naar huis om in Nederland me te richten op fondsenwerving en subsidies enzo. Het gaat allemaal ontzettend goed hier, maar dat heeft dus ook gevolgen voor de begroting.
Ik had verwacht aan het eind van dit 'Vodafone'-jaar de kliniek draaiende te kunnen hebben, maar das dus per ongeluk 6 maanden eerder geworden. Dit allemaal doordat er zo veel mensen op m'n pad komen die komen helpen. Heel veel hulp komt nu dus ook uit Honduras. Zo hebben we al medicatie gedoneerd gekregen en ziekenhuisbedden, vernevelaars en infuusstandaards. Heel erg fijn, want dat was toch wel een van mijn grote doelen... Hulp ook uit het land zelf laten komen. Nu gebeurd dat dus al een heel klein beetje, het kan nog meer, maar het begin is er. We zijn nu aan het trekken aan de Hondureze regering.... Levert leuke anecdotes op, en rare verhalen over vermoorde narcotic-politici en verdwenen mensen... We blijven regering-onafhankelijk om zelf de controle te houden, maar gaan wel dingen eisen en onderhandelen... Wij helpen met de bouw v.d. kliniek... we willen van de regering dat zij helpen met bijv. medicijnen. 'T blijft trekken en grenzen stellen om corruptie te voorkomen. Wat een gekke wereld hier zeg, zo veel corruptie, je begrijpt et niet!!! Maarja, we blijven aan deuren kloppen totdat we de juiste mensen hebben gevonden om ons te helpen!!!
Dr. Carlos gaat nu dus ook in de kliniek werken. Heel bijzonder want hij krijgt nog steeds aanbiedingen van banen met veel meer loon dat dan Circle of Life kan bieden, maar dit ligt in zijn hart zegt ie, en het is ook beter voor zn hart, hihi. We hadden gepland de kliniek 1 april te openen, maar dit was door een kapotte auto en daardoor vertraging in het storten van het dak (beton) en drogen enzo, verlaat. Ach maakt het uit. We stellen het uit tot na Pasen. Ik ben al heel blij dat na 6 maanden hard werken, lol, tegenstelling, de ene keer heel blij en het gevoel hebben de juiste persoon gevonden te hebben en dan de volgende dag weer denken dat et nooooit goed gaat komen, heeel erg blij en trots en dankbaar dat nu echt hulp verleend gaat worden. 'T is ook echt nodig. In het onderzoek is wel gebleken dat er 0-kennis is over gezondheidszorg, HIV, anticonceptie etc etc.
Jorge en ik gaan ons bezig houden met het opzetten van een Hiv-project, hygiene project en hoe ga je met elkaar om project, empowerment van de vrouw. Voorlichting voorlichting voorlichting!! De kerk waar ik naar toe gaat, gaat de hele administratie overnemen van het project. Circle of Life hoeft dus straks alleen nog maar voor het geld te zorgen, dit te storten op El Eden-rekening van de kerk, en zij zullen het hele project administreren en coordineren. Ook het hele pastorale gebeuren te ondersteunen. De hele kerk is namelijk leeg. Een grote uitdaging omdat er een donderse eigenwijze dikke pastoor rondloopt die geen hulp wil aanvaarden omdat ie denkt alleen heilig genoeg te prediken. Jammer dat er niemand is om tegen te prediken, de kerk is n.l. leeg.
Nahja, zo sjees ik dus wekelijks rond. Ongeveer zes dagen in de week, minstens 10 uur per dag, maar het is zooo ontzettend leuk!
De ene keer cement sjouwen in El Eden, dan een kopje rivierkoffie drinken tussen de kippen en naast de hond in een huissie in El Eden, zwemmen in de rivier-drie dagen diarree, Mac Donalds eten met Straatkids, praten met advocaten, onderhandelen met de minister van gezondheidszorg, gitaarles geven aan hondureze kids, bootje 'lenen' en een groot meer op varen en dag eindigen met een vers visje.
Nu de kliniek bijna draait en ik nog zes maanden over heb (hahaha!) ben ik bezig met een aantal projecten om de inkomsten van El Eden-ers stabieler te maken. Heb een dorp bezocht waar een cooperatie is opgezet. Een groooooooooooot stuk land is verdeeld onder bewoners van het dorp, die verbouwen van alles en nog wat en hebben zo een vaster loon. Ook hebben zij een kippenproject om eieren te verkopen en ben ik bezig met een bijenproject om honing zodat er honing verkocht kan gaan worden in El Eden. Heel interessant voor El Eden!
Afgelopen week zijn we druk geweest met het gezondheidsonderzoek in El Eden. Thijs, de HBO-V student uit Nederland, die project El Eden komt versterken, heeft dit onderzoek voorbereid. Na verschillende vergeefse pogingen (lekke band, uitlaat onder de auto weg, 500 enquêtes uitprinten duurde geen half uur maar een hele dag), waren we nu dan eindelijk in El Eden om het onderzoek af te nemen.
Het doel: Welke gezondheidsproblemen komen veel voor in het dorp, en wat is de invloed van de woon- en werksituatie hierop. De resultaten van deze onderzoeken moeten ons helpen om in kaart te brengen hoe de kliniek het best kan helpen in het voorkomen en genezen van gezondheidsproblemen. Bij het onderzoek heeft het college in El Eden geholpen. 29 studenten die een sociale basisopleiding volgen hebben ons bij het onderzoek geholpen. Jongeren van 16 tot 26 jaar zouden 500 mensen gaan ondervragen. Omdat de enquêtes ook heel intieme vragen had en niet alleen voor de oudere generatie van het dorp, maar ook voor de jongeren zelf best een drempel is, was het goed voorbereiden van de jongeren erg belangrijk. Hoe benader je mensen, zorg je dat ze ervaren dat hun antwoorden waardevol zijn en privé blijven, en krijg je vervolgens betrouwbare resultaten? Na een dag voorbereiding van de studenten zijn we dinsdag om acht uur s'ochtends begonnen met het uitzenden van 3 verschillende groepen studenten in de drie dorpen die gebruik gaan maken van de kliniek. La Cuchilla, St. Ana, en El Eden.
Ook wij gingen mee om mensen te interviewen. Ik moest regelmatig heel erg mijn best doen om mijn houding professioneel te laten zijn. Op een boomstam vertelde een man dat zijn vrouw niet aan anticonceptie deed omdat hij had gehoord dat baby's dan met deze pil op hun voorhoofd geboren zouden worden. Sommige huisjes deden snel hun deur dicht als ze ons aan zagen komen. Niet welkom. Bij andere huisjes was je een onderzoek aan het afnemen, lette je op privacy i.v.m. best intieme vragen, maar ondertussen kwamen buurmannen, kinderen en kippen in de ramen en deuropeningen hangen om te luisteren wat mensen te vertellen hadden.
Toen we door het dorp La Cuchilla liepen werden we door een man bijna naar binnen getrokken! Een groepje kippen werd van 2 plastic stoelen gejaagd, de poep werd er afgeveegd en daar mochten Jorge en ik plaatsnemen. Hij vertelde ons dat hij heeeeel veel wist over gezondheidszorg en dat hij hele goede antwoorden zou hebben. Oké, kom maar op! Bij elke vraag die we stelden zei hij: Goeie vraag, interessant. In zijn huisje had hij provisorisch in de poep/klei/zandstenen fotolijstjes gehamerd. We hebben van elk persoon die aan de muur hing wel een gezondheidsprobleem gehoord. Vroegen we naar parasieten zei de man: "Hele goede vraag. Ik persoonlijk heb er geen last van, maar ik heb een vriend......." Vervolgens liep hij naar de muur, trok een lijstje van de kant en vertelde uitgebreid het parasietenverhaal van zijn vriend. Vroegen we naar anticonceptie zei hij: "Interessant, goed dat je dat vraagt, wilde ik zelf ook weten. Ik heb een voorbeeld waarin een neef van mij......."
De man op zoek naar de foto van zijn neef, die potverdikkie niet aan de muur hing. De vrouw erbij gehaald die zei dat de foto in de bijbel moest liggen, maar was die bijbel gebleven...... Deze enquête heeft ongeveer een uur geduurd. De man vroeg aan het eind van de enquête of wij ook voorlichting zouden kunnen geven over geboorte. Hij had namelijk 1 dochtertje. Die heel goed was op school, hersens net als haar vader had ze (je zag zijn vrouw denken: lul jij maar). Nu was zijn dochtertje overleden en zijn vrouw en hij kregen maar geen kinderen. Nu vroeg hij of wij hem hierbij konden helpen, en of hij dan ook een zoon kon krijgen, want dat wilde hij zooo graag. Hmm, als we dit pilletje hadden dan had ik het hem graag gegeven.
Een nieuw jaar!
Voor iedereen een heel goed en gelukkig nieuw jaar hoop ik! Ik ben dit jaar begonnen samen met mijn vriend, die me een maand heeft bezocht. Fijn om hem mijn wereld hier te laten zien. Met het project gaat het goed. Moeilijk! Niet negatief moeilijk, maar gewoon ingewikkeld. Begonnen als gewoon handen uit de mouwen steken en aanpakken, en nu komt dus dat je moet zorgen dat de basis van het project (figuurlijk) ook goed in elkaar gaat steken zodat het een duurzaam project gaan worden. Voordat er praktisch hulp verleent kan gaan worden moet het project gelegaliseerd worden. Veel papierwerk, praten met minsterie van gezondheid, op zoek naar een betrouwbaren advocaat etc etc. Allemaal zo veel ingewikkelder in een land waar betrouwbare personen niet zo heel makkelijk te vinden zijn. Gelukkig heb ik inmiddels veel contact met een wereldwijde organisatie die ook in Honduras aan het werk is ( de organisatie die Panchito zijn arm heeft geopereerd). Deze organisatie heeft veel contact op het gebied van artsen, advocaten en ministeries en helpt mij erg bij het plannen maken, uitschrijven, juiste personen in werking stellen etc etc. Heel kostbaar! Maandag kwam ik bij deze organisatie vandaan. Vergaderd met een erg wijze man en ik was onder de indruk van zijn kennis en van zijn organisatie. Kwam uit het kantoor, helemaal overdonderd hierdoor en me zo bewust van het feit dat ik net kom kiek'n (twents plat) en nog zo veel moet leren. Ik dacht: "Waaaaaaaaah! Wat is het moeilijk om mensen te helpen!!" Met een hoofd vol ideeen, plannen en wensen naar El Eden gereden.
Dinsdag lekker hard geverfd, dan zie je snel resultaat. Hoe mooi een lokaal wordt met witte muren. Dinsdagavond heerlijk het dorp ingewandeld, koffie gedaan bij de mensen thuis. Overal werd ik warm ontvangen, stonden mensen op uit stoelen en van banken, moest ik gaan zitten, kreeg ik koffie met een droog en slof koekje en hoorde ik hoe dankbaar mensen zijn. Hoe ze God elke dag danken dat Hij mij gestuurd heeft om hun te helpen. Dit gaf weer even het mij de kracht en het bewustzijn dat ik goed bezig ben. Ookal duurt het nog even voordat er ook echt hulp verleent gaat worden. Al dat er gebouwd wordt en mensen weten dat er naar hen omgekeken wordt is helpen.
Vandaag reed ik trug naar huis. Bij het stoplicht stond een (zoveelste) bedelaar. Een jongetje vroeg geld, want hij had honger. Omdat het meeste geld wat door straatkindjes verzameld wordt, bij verslaafde ouders beland vroeg ik aan em of ie zin had in een hamburger. Z'n ogen werden groot!!! Jaaaah!!! Dus wij naar een van de vele Fastfood-ketens aan die weg waar de rijke mensen aan het lunchen waren. Ik kwam in mn oude verfkloffie, onder de verfsputters binnen en het jongetje op zn blote voetjes, ook met vieze kleding maar niet van het verven. We sloten aan in de rij. Aan de verkeerde kant, ik kroop voor en het straatjongetje wees me de weg achter naar de rij. Hij zei dat ie Javier heette, dat ie 13 was en dat ie ziek was. Ook griepvirusje. Ik gaf hem mijn slippers. Ze pasten precies. Javier zei dat ik ze beter kon geven als ik weer in de auto zat. Anders moest ik op blote voeten door de KFC en dan zouden mensen me raar aankijken. Javier koos een menu. Moeilijk om van 10 verschillende menu's de lekkerste te kiezen. We kozen een tafeltje uit. Javier at en beantwoorde al mijn vragen. Hij was 13. Had een broertje van 3 op wie hij, als hij niet bedelde past. Zijn moeder heeft aids en kan niet veel werken. Javier bedelt en neemt baantjes aan die hem worden aangeboden. Per dag moet hij minstens 50 Lempiras ( 2 euro) bij elkaar bedelen om de daghuur van het huis te betalen. Daarbij ook nog geld voor eten. Omdat hij voor het geld of voor zijn broertje moet zorgen gaat hij niet naar school. Wel kan hij lezen. Schrijven niet. Hij leest me trots het blaadje voor wat op het theeblad van de Kentucky Fried Chicken ligt en leest voor hoe mensen met een KFC-kaart punten kunnen sparen voor gratis kipnuggets. Uit de krant geleerd, zegt ie trots. Ook gaat ie naar de kerk. Ik vraag Javier of hij kan koken. Ja. Hij heeft ooit eens gewerkt toen er feest was in de stad. Tortilla's maken. (platte pannenkoekachtige broodjes) De mensen waren dol op zijn eten en kochten niet alleen om daar te eten, maar zelfs om mee te nemen naar huis. In het begin was het moeilijk zei hij. Dan gebruikte hij 2 plastic borden. Legde daar deeg tussen en ging er bovenop zitten totdat de tortilla plat genoeg was. Later kon hij dit met zijn handen. We lachen. Ik vraag Javier of ik een keer bij hem op bezoek mag komen. Om zijn broertje en moeder te ontmoeten. Hij kijkt me met grote ogen aan. Of ik dat wel wil, want het is best ver weg. We maken een afspraak voor aankomende maandag. Jorge is er dan ook, zodat ik niet alleen hoef, stel dat.... Ik vraag Javier of ik met hem mag bidden. Dat mag. Hij bid zachtjes met mij mee. Ik dank God dat Hij voor ons zorgt en mensen op onze weg stuurt om ons te helpen, om vrienden mee te worden en te laten zien hoe de wereld hoort te zijn. Hoe God deze bedoelt heeft. Javier heeft zijn eten op. Hij vraagt mij of ik hem naar de Kathedraal wil brengen, waar hij verder gaat bedelen. In de auto kletst Javier over zijn kerk. Dat hij zo'n honger had en hoe lekker het eten was en dat God altijd bij ons is. Hij noemt wat verzen op uit de bijbel. Dat God bij ons is in het allerdonkerste en het allerverste, of zoiets. Javier vertelt dat hij ooit hoopt te mogen vliegen, naar een plek die God hem wijst om daar mensen te helpen. Net als ik. Ik zeg Javier dat God dat nu al met hem doet en dat ik heel blij ben dat God hem op mijn pad heeft gestuurd. Hij kijkt me een beetje vreemd aan.... Dan verteld ie weer verder..... Dat ie ooit eens frisdrank heeft verkocht op het concert van Daddy Yankee, hoe beroemd deze rapper wel niet is, welk lied hij het leukst vindt en hoe dicht hij bij het podium stond. Ik zet Javier af bij de Kathedraal. Spreek met hem af om hem maandag weer te zien, bij hetzelfde stoplicht, om zijn moeder en broertje te ontmoeten. We geven elkaar een Daddy Yankee-vetcoole high five en met blote voeten rij ik verder. Ik dacht helpen is gewoon doen....
De weg van San pedro naar El eden is altijd spannend. Sowieso. Het uitzicht is geweldig. Omringt door grote, hoge, groene bergen. Of nou ja, dat komt nadat je de stad veilig achter je hebt kunnen laten. Auto rijden in de stad is Loco! Oftewel gek!!! Geen wonder dat ik, auto nog maar 2 dagen hebbend, al 2 keer gebotst had, een hond en een kip had overreden. Sowieso is het wegdek een zooitje! Menig zandpad in Nederland is beter begaanbaar.
Asfalt wisselt zich af met, euhm missend asfalt, ontbrekende putdeksels, drempels zonder kleur en dus niet te zien! Jorge heeft al regelmatig zn kop gestoten aan plafond van de auto omdat ik de drempel miste. Dus al slalommend tussen bobbels en gaten door moet ik ook nog letten op wat me inhaalt en vooral wat me niet inhaalt! Officieel zijn er een boel verkeersregels, maar ik ben de logica helemaal kwijt. Inhalen mag officieel alleen vanaf links. Logisch - overzichtelijk - veilig. Zou je denken. In San Pedro word je van links en recht ingehaald en dan achter je kleeft een rapidito toeterend op je bumper. Een rapidito is een busje vol met deuken en nog voller met mensen. Billen, armen en veel gezichten voor en tegen het raam. Ik vraag me af waarom die busjes niet gewoon OP mn bumber mee kleven, scheelt ze ook nog benzine! En als je dan denkt dat je lekker slalommend bezig bent, blij dat je nog niets gedood of geraakt hebt staat daar ineens, midden op de weg een grooote gele bus stil omdat de motorkap naar beneden was geklapt. Allemaal koppen uit de raampies van de bus schreeuwend dat et te lang duurt en wijzend naar het verkeer dat ze in moeten halen. Oke, ik heb zweetoksels. Wanneer je dan de stad hebt verlaten en je de bergen voor je hebt rijdt het wat relaxeter. Gewoon zorgen dat je tegenliggend gevaarlijk inhalend verkeer niet raakt, en vooral zorgen dat je niet uit de bocht vliegt. Wat het rijden in de bergen op de verharde weg zo spannend maakt zijn de politiestops.
Ook dit keer ben ik weer aangehouden. Dacht ik weer dat ik alles voor elkaar had en weer had die ^&R^&&*^*%%$$%!!!! politieagent wel weer wat verzonnen om geld af te troggelen. Geen brandblusser. Maar hij zou ons matsen. Als we hem geld zouden geven. Goh wat verrassend. En als je dan vraagt waarom we hem geld zouden geven krijg je altijd een zeer orgineel antwoord.
* Omdat ze dr al zo lang staan en dorst hebben. (euhmmmmm....... en??????)
* Voor de brandstof van hun auto. (euhmmmmm....... moet ik die betalen??)
* Omdat de patrouilleauto een deuk heeft (euhmmmmm...nogmaals, moet ik die betalen? zo ja, betaal jij dan mijn deuk??)
* Omdat ie de hele dag nog niet gegeten heeft ( ja duhhhh, kan ik er wat aan doen dat je je tuberwarebroodtrommel met bammetjes op het aanrecht heb laten liggen?!)
Het lastige is dus, dat je altijd vriendelijk en begripvol moet blijven omdat ze wel politiemannen blijven en je dus kunnen arresteren. Ze bedenken dan zelf wel een reden waarom. Men!!!! Als ik straks eenmaal terug in Nederland wordt aangehouden om een legitieme reden (waarschijnlijk te hard rijden) knuffel ik die agent bijna dood omdat ie zn werk GOED doet!
Oke, de politiepatrouille voorbij. Zonder een cent te betaald te hebben (omdat je volhoudt echt liever een boete, die je niet verdient, te betalen dan de helft van de boete aan de politieman zelf, en hij dus niks aan je heeft) volgt de weg in de bergen. Nog steeds verhard maar met veel bochten en hellingen en afdalingen. Langs de standjes waar men zelf gevlochten kleden, hoeden en leren sandalen verkopen.En lege frisdrankflessen verzameld worden om een hek te maken. Das pas efficient hergebruik!!!!
In elke bocht slaapt wel een zwerfhond die soms de neiging hebben, al slaapwandelend, over te steken. En als je dan net bergafgaat en in de bocht hangt kun je niet remmen of uitwijken omdat je dan vervolgens in een ravijn zult hangen. Dus de enige manier is over de hond heen. En das niet omdat ik benieuwd ben hoe de hond er van binnen uit zal zien, maar ik alleen omdat ik liever nog niet dood wil. Sorry hond!
Soms zijn er geen honden maar komt er een meneer je op een gammele fiets, zonder banden en met boggels in zn wielen, al boggelend tegemoed met een stok met rode zakdoek in zn hand, al zwaaiend. Terwijl je je nog zit te bedenken: - Goh wat doet die man hier, en waarom zwaait ie met zn stok, en zou dat niet rot fietsen zo zonder banden ????? - komt je een heeeeeeeele kudde koeien tegemoet. Inclusief paard met twee kleine jongetjes die int echt cowboy spelen. Een hond wil nog wel, maar over een hele kudde koeien wordt lastiger. Remmennnnnnnnnnnnnnn!!!!!!
Dan eenmaal in de bergen op het zandweggetje, hobbel de bobbel, is et genieten. De vierwiel aan. Sjezen door de blubber en genieten van de ene mooie berg na de andere, en het ene mooie uitzicht na het andere. Voor je springen de kippen weg, en natuurlijk zijn er altijd nogal domme kippen die voor je auto blijven rennen. Dat heeft al eens een kip zn leven gekost. Inmiddels roepen de kinderen van de kleine huisjes langs het weggetje me allemaal na. Adioooooooooooooooooooooos gringa!!!!
Volgens Jorge moet ik eens stoppen om te vertellen dat ik niet gringa heet maar Anne. Maar ik denk dat ik dan bij elk huis moet gaan stoppen en dan kom je nooit die berg op! (Alles wat blond is, is gringa in Honduras. Gringa is oud woord wat over is gebleven uit de burgeroorlog toen de amerikanen kwamen om het (natuurlijk) op te lossen en de Hondurezen ze liever zagen vertrekken. De Amerikanen hadden groene uniformen en de Hondurezen konden toen 2 woorden engels en dat was Green Go! Verbasterd in het Gringo of vrouwlijlk Gringa. Inmiddels heeft et een minder haatdragende betekenis) In St Ana komen we Olvyn (de jongen die na de vakantie aan de studie gaat) tegen die met een zak vol geplukte koffie op weg is naar zn opa en oma. Tuulk gaan we even mee, want waarom zouden we haasten?! We worden hartelijk ontvangen. Ik krijg een dikke pakkerd (hihi, wat een woord) van oma en een hand van opa. Oma stuift (op haar eigen tempo) de keuken in en komt terug met een schaaltje rijst gekookt in suiker (tuuuuuulk!!!!!).
't Smaakt verrassend lekker en tussen gedroogde koffie, en gepelde koffie, nog niet geplukte koffie en dromend over kanis en gunnik koffie met opgeklopte melk, geniet ik van de laatste zonnestralen en het feit dat ik niets en niemand vermoord heb op weg naar El Eden, en ik nog maar 45 hellingen en 37 bochten hoef, en dus dat ik et tot nu toe best goed gedaan heb!
Jeetje wat gaat de tijd snel! Ik ben alweer een maand in Honduras. Gewend aan het weer, gewend aan de koude douche, aan soms geen douche en aan het genieten van mijn prachtige baan in dit bizar prachtige land.
In een maand is al zo veel gebeurd! Mijn eerste bezoek aan El Eden was heel bijzonder. Ik werd ongeveer de bus uitgetrokken en verwelkomt door iedereen. Na hallo's en hoe gaat het's en verschillende kopjes koffie was ik natuurlijk heel benieuwd hoe de kliniek er in het echt uit zag. Wauw! Geweldig! Mooi! Nog lang niet af en nog genoeg te doen maar wat een samenwerking had er al plaats gevonden. Na op zoek te zijn gegaan naar mensen die mee konden helpen om de kliniek gebruiksklaar te maken zijn we hard aan het werk gegaan. Het vinden van werkers viel niet mee omdat de koffie en maisoogst in volle gang was en iedereen, vaders, moeders en kinderen, druk aan de pluk waren. Uiteindelijk 1 man gevonden die wel wilde werken maar altijd te laat kwam, te vroeg weg ging, en als hij er was ongeveer de hele dag aan het roken was. Dat schoot niet echt op. Nu zijn er in totaal 5 mensen aan het werk. Jongen mensen die het leuk vinden om te werken, goed zijn in hun werk en meedenken.
Ik heb inmiddels een pickup kunnen kopen waardoor ik materiaal kan brengen uit de dichtsbijzijnde stad. Dit is een uur rijden door de bergen. Doordat het zo veel had geregend is dit een heel avontuur. Helemaal met de bak vol liftende mensen met geplukte koffie. In de toekomst gaat deze auto dienen als onder andere ambulance. Met de 'burgermeester' van het dorp heb ik het hier al over gehad. Geweldig hoe hij meedenkt en hoe we op dezelfde golflengte zitten. Ook is er al met een advocaat gepraat hoe we het project meer draagkracht kunnen geven in het land zelf. Bijzonder hoe ik in aanraking kwam met de organisatie Cure International. Een organisatie die zich bezig houdt met het verbeteren van de gezondheidszorg in Honduras. Panchito, 9 jaar, woonachtig in El Eden bij zijn opa en oma, omdat zijn moeder nog te jong was om hem op te voeden, brak zijn arm bij het voetballen. Pas de volgende dag kon hij, met de bus naar het ziekenhuis gebracht worden. In het ziekenhuis in San Pedro Sula, hij had namenlijk een operatie nodig, lag hij 11 dagen zonder dat er naar zijn arm gekeken was. De artsen hadden al wel verteld dat hij hopenlijk eind december geopereerd kon worden. Regelmatig bezocht ik hem. Meestal was hij alleen en zijn normaal stralende glimlach was weg.
Op de dolle pof ben ik naar een ander ziekenhuis gereden om te vragen of Panchito daar eerder geopereerd kon worden. De arts die ik sprak en het verhaal uitlegde was vol interesse. Niet alleen over de situatie van Panchito maar ook over het project. Er was net op dat moment een brigade uit Amerika die kinderen hielp. Panchito zou de allerlaatste zijn die ze zouden helpen. Binnen een dag was Panchito geopereerd. En kreeg ik een visitekaartje in m'n handen gedrukt en moest ik beloven contact met deze arts op te nemen, zodat hij kon kijken hoe hij het project zou kunnen helpen. Wauw! Bijzonder hoe zo van alle kanten hulp komt. Morgen ga ik naar de diploma uitreiking van 1 van de werkers, Nolvin. Hij woont samen met zijn oma in het dorp verderop. Werkt door de weeks en ging sweekends naar school. Toen ik hem de functie van het de kliniek uitlegde en vertelde dat we ook jongeren op willen leiden tot verpleegkundig vroeg hij heel voorzichtig of dat ook jongens mochten zijn. Hij nodigde me uit voor zijn diploma uitreiking. Zijn oma kon niet komen en zijn ouders konden niet komen, hij vertelde dat hij heel graag de studie zou willen volgen. Jeej, wat toevallig dat deze jongen net voor ons kwam werken. Toeval bestaat niet volgens mij!
